Güncel Yaşam

Asgari Ücret Ne Zaman Açıklanacak? Asgari Ücret Ne Kadar Olacak?

2021 yılı asgari ücretini belirlemek için toplanan komiyonun ikinci toplantısından da bir sonuç çıkmadı. Üçüncü toplantı 22 Aralık'ta. Asgari ücret komisyonu ay sonuna kadar bir sonuca varacak. Peki asgari ücret ne kadar olmalı?

Son yıllarda Türk Lirasının yaşadığı büyük değer kayıpları tüm çalışanlarda olduğu gibi asgari ücretlinin de alım gücünde ciddi anlamda olumsuzluklar yarattı.

2016 yılında 500 euronun üzerinde geliri olan bir asgari ücretli, enflasyon oranında artış yapılmış olsa bile şu anda 300 euro seviyelerine kadar düştü.

Peki neden asgari ücreti dövizle karşılaştırıyoruz?

Çünkü Türkiye’de tükettiğimiz pek çok ürünün maliyeti döviz bazlı. Türkiye’de üretilen ürünlerin yurt dışından getirilen hammaddeleri ya da ülke içindeki taşımasında kullanılan petrol gibi şeyler de dövize bağlı olduğu için döviz kurundaki en ufak artış tepeden tırnağa bütün ürünlerin fiyatını artırıyor. Dövizdeki negatif yönlü bir hareketin fiyatlara etkisi ise aynı şekilde olmuyor maalesef.

Hal böyle olunca özellikle bu yıl yaşanan isimsiz devalüasyon nedeniyle asgari ücretin değeri epey düştü.

Türkiye’de çalışan asgari ücretliler 2016 yılındaki veriler baz alındığında en azından pek çok Doğu Avrupa ülkesindeki çalışanlardan daha fazla kazanıyordu.

Ancak 2016 yılından sonra dövizde yaşanan büyük artışlar asgari ücretli çalışanları Doğu Avrupa ülkelerinin yanı sıra Doğu Blok ülkelerinin bile gerisinde bıraktı.

Yani aşağıdaki grafiğe baktığımızda Aile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk’un dediği gibi Türkiye’yi asgari ücret bakımından diğer ülkelerin önüne taşıma hedefi pek öyle kolay gerçekleşecek gibi durmuyor.

2016 yılının başında Bulgaristan’daki bir asgari ücretlinin iki katından fazla geliri olan Türkiye’deki asgari ücretli, 2020 yılının sonuna geldiğimizde hemen hemen aynı ücreti almaya başladı. Dövizde artış devam ederse ya da beklenen asgari ücret zammı gerçekleşmezse bunun da altına inebilir.

Durumun vehametini gösteren bir başka örnek de Yunanistan üzerinden verilebilir. 2008 yılından sonra uzun yıllar boyunca ekonomik krizle mücadele etmiş bir ülke Yunanistan. O yıllarda yapılan eylemler ve ülkede yaşananlar haberlerde ilk sıralarda yer alıyordu.

2016 yılında Yunanistan’daki bir asgari ücretli Türkiye’dekinden yüzde 31 daha fazla kazanıyordu. Aradan geçen 4 yılda bu fark yaklaşık 2,5 katına çıktı. 2020 yılı sonunda Yunanistan’daki bir asgari ücretli Türkiye’dekinden 2,5 kat daha fazla kazanıyor.

Asgari ücret talepleri neler?

Bu veriler göz önüne alındığında bu yıl asgari ücret zammının daha önce yapılanlardan daha fazla olması gerektiği yönünde bir talep oldu.

DİSK asgari ücretin net 3.800 TL olması gerektiğini savunurken, HDP 4.000 TL, CHP 3.100 TL, İYİ Parti de 3.000 TL olması gerektiğini savunuyor. Hepsinin ortak talebi asgari ücretten vergi alınmaması.

DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu, 4 Aralık’ta yapılan ilk görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, asgari ücretin çoğu Avrupa ülkesi için sembolik bir rakam olarak belirlenirken Türkiye için ortalama ücret haline geldiğini belirtmiş ve ülkedeki 10 milyon çalışanın asgari ücret ve altında maaş aldığını söylemişti.

Eurostat verilerine bakıldığında bu sözlerin haklı olduğu ortaya çıkıyor.

Eurostat üzerindeki en güncel istatistik 2010 yılına ait. Burada Türkiye’deki çalışanların yaklaşık yüzde 43’ü asgari ücret ve yüzde 5 üzerinde maaş aldığını gösteriyor.

Eurofound’daki verilere baktığımızda ise asgari ücret ve yüzde 10 fazlasını alan maaşlı çalışan oranı yüzde 57 civarına geliyor. Avrupa Birliği üye ülkelerinde en yakın oran yüzde 22 ile Romanya’ya ait. Ardından Portekiz ve Macaristan geliyor. Bu ülkelerde ise oran yüzde 20.

Daha önce asgari ücreti kıyasladığımız Bulgaristan’da bu oran yüzde 15’in alında yer alırken, Yunanistan’da ise yüzde 5’in altında.

Ayrıca DİSK tarafından yayımlanan bir başka araştırma ise ortalama ücretlerle ilgili.

Türkiye’de kadınların aldığı ortalama maaş asgari ücretin 1,24 katı seviyesinde iken, erkeklerin maaşı 1,49 katı seviyesinde. Yani Türkiye’deki asgari ücret tutarı tüm maaşlı çalışanları direkt olarak etkilediği için diğer ülkelere göre daha büyük önem teşkil ediyor.

Türkiye’de asgari ücret ne kadar olmalı?

Bu konuda çalışmalar yapan uzmanların ortak görüşü, asgari ücretin belirlenmesinde yıllık enflasyonun değil yaşam giderlerinin dikkate alınması gerektiği yönünde. Çünkü Türkiye’de yıllık enflasyon en son yüzde 14 seviyesinde açıklanmışken, gıda enflasyonu bunun çok üzerinde seyrediyor. Bir asgari ücretli çalışanın da en büyük harcamasının gıda olduğu düşünülürse enflasyon oranında artış geriye götürecektir.

Eğer asgari ücret artışı bu şekilde yapılırsa asgari ücret artış oranının yaklaşık yüzde 50 olması beklenebilir.

Peki özellikle bu yıl salgınla ve döviz artışıyla zor günler yaşayan iş yeri sahipleri böyle bir artışı karşılayabilir mi?

Bu konudaki genel kanı devletin bu noktada devreye girmesi gerektiği yönünde. Devletin asgari ücretten alınan vergileri kaldırması ve iş yerlerine yaptığı teşvik primlerini artırması durumunda işverenlerin de artıştan dolayı sıkıntı yaşamayacağı belirtiliyor.

Asgari ücret artışı neden gerekli?

Asgari ücret artışı konusunda iki kesim kendi açısından durumu değerlendiriyor. İşveren maliyet artışı nedeniyle şikayetçi olurken işçi de biraz olsun rahat geçinebilmek istiyor.

Peki asgari ücret artışının yararları neler olacaktır? Biraz da olayın bu tarafına bakalım.

Özellikle pandemi döneminde işsiz sayısının artışı nedeniyle iş yerlerinin satışlarında da ciddi oranda düşüş yaşandı. Satışlar düşünce çalışanlarını ücretsiz izne çıkarmak zorunda kaldılar ve gizli işsiz sayısında artış başladı. Bu da diğer satışları düşürdü. Yani birbirini tetikleyen bir kısır döngü söz konusu.

Olaya ters yönlü bakarsak asgari ücret artışı ile neler değişecektir?

Asgari ücrette yeterli bir artış yapılırsa, çalışan ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayabilecek ve kazandığı para alışverişte kullanılacağı için ekonomiye geri dönecek. Satışları artan iş yerleri üretimi artıracak ya da çalışan sayısını artıracak ve yeni istihdam kapısı oluşacak. Yeni işe giren çalışanlar da aldıkları maaşla ekonomiye geri dönecekler ve bu durum yine birbirini tetikleyen pozitif bir döngüye girecek.

Yani aslında asgari ücret artışı öyle işverenler açısından da korkutucu bir durum olmaktan çok uzak.

İşverenlerin bu korkusunu da devlet atacağı adımlarla rahatlatırsa kalkınma sürecine bile girilebilecek bir şeyin başlangıcı olabilir.

Bu artış salgın nedeniyle zor günler yaşayan ve devletin yardım edemediği iş yeri sahiplerine de dolaylı yoldan yardım eli gibi olacaktır.

2021 Asgari ücreti ne zaman açıklanacak?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu 4 Aralık’ta ilk toplantısını, 15 Aralık’ta da ikinci toplantısını gerçekleştirdi.

Komisyonun üçüncü toplantısı 22 Aralık’ta Türk-İş ev sahipliğinde ancak online olarak gerçekleşecek.

22 Aralık’ta da bir sonuç alınamazsa Aralık ayının son haftası karar için son toplantı yapılacak ve bu toplantıda asgari ücret belirlenecek.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: